Ό,τι αφήνεις, σε αφήνει
Η χαμένη τέχνη των νευρικών συνάψεων
Πολλές φορές, λόγω της ανόδου της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης τα τελευταία χρόνια, ακούμε για τα νευρωνικά δίκτυα. Ή γενικότερα, για δίκτυα, για ενώσεις και οτιδήποτε σχετικό με σύνδεση.
Η αλήθεια είναι, ότι τα νευρωνικά δίκτυα μοιάζουν πολύ με το δικό μας εγκέφαλο, τις διασυνδέσεις, διακλαδώσεις αν θέλεις, που κάνει. Τις λεγόμενες νευρικές συνάψεις.
Δεν είναι τίποτα άλλο, από έναν μηχανισμό που παράγει μια ένωση. Και αυτή η ένωση, δικτυώνει ένα σύνολο, ας πούμε νευρικών κυττάρων, και δημιουργεί πράγματα όπως “αυτοματισμούς” ή αναμνήσεις. Πάμε να δούμε όμως τα πράγματα από την αρχή:
Τι σημαίνει η έκφραση: Αφήνω πίσω;
Συχνά ακούγεται ότι είναι εύκολο να αφήσεις κάτι πίσω σου. “Ξεπέρασε την πρώην σχέση σου” ή “ξεπέρασε το πένθος σου”, ακούγεται πολύ συχνά στην κοινωνία. Κάνοντας το ανθρώπινο είδος να φαίνεται αδύναμο. Και ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι αδυναμία, και κανένας δεν πρέπει να απομονώνεται, νιώθουμε μειονεκτικά γιατί συνέχεια σκεφτόμαστε κάτι.
Αφήνω πίσω, σημαίνει ξεχνώ; Όχι απαραίτητα. Σύμφωνα με πολλές θεωρίες, κυρίως νευροψυχολογικές, το να ξεχάσεις σημαίνει απλώς να μην έρχονται πια σε επαφή οι σκέψεις που αφορούν ένα συγκεκριμένο πράγμα στο προσκήνιο. Να είναι δηλαδή στο παρασκήνιο. Γιατί ο νους σκέφτεται συνεχώς.
Ο Freud μίλησε για το υποσυνείδητο. Ο Βουδισμός μίλησε για την ευγενή τέχνη του να αφήνεις πίσω, μέσω της παρατήρησης. Πώς; Απλώς παρατηρείς τη σκέψη και την αφήνεις να περνάει.
Ότι αφήνεις, σε αφήνει πίσω
Κατά μια έννοια, ισχύει. Δεν γίνεται για παράδειγμα να ξεχάσεις πώς κάνεις ποδήλατο (αν το έχεις μάθει) και δεν έχεις πια ποδήλατο, αλλά γίνεται να ξεχάσεις ονόματα, καταστάσεις, επιθυμίες, όνειρα και πράγματα που κάποτε ήθελες και τώρα όχι.
Οι περισσότεροι θέλουν είτε να ξεχάσουν είτε να θυμούνται συνεχώς. Πόσες εφαρμογές για κινητά και υπολογιστές υπάρχουν για αυτό; Να θυμόμαστε πράγματα. Και πόσο το attention span μας, δηλαδή η ικανότητα να μείνουμε συγκεντρωμένοι σε κάτι, μειώνεται με το χρόνο, την ηλικία και τα social media?
Δεν είναι μια φράση κακίας. Ούτε κυριολεκτικής έννοιας όμως, εφόσον δεν μιλάμε για παθογένεια όπως πχ ένα εγκεφαλικό, όπου το άτομο κυριολεκτικά ξέχασε πώς αν πιάσει το πιρούνι για να φάει ή να περπατήσει.
Γιατί είναι χαμένη τέχνη το να φτιάχνεις δίκτυα;
Αν και αυτόματα και ασυνείδητα κάνουμε συνειρμούς και ρουτίνες, κανένας δεν σκέφτεται ποτέ να “φτιάξει” ένα δίκτυο πέρα από υπολογιστικό, για να θυμάται κάτι.
Μα όλες αυτές οι μέθοδοι σημειώσεων όπως πχ το Obsidian? Όλα αυτά ναι, βασίζονται στην έννοια των υποστρωμάτων. Αλλά και πάλι δεν το κάνεις συνειδητά. Μπαίνεις μέσω ενός καθοδηγητή, μέσω μιας εφαρμογής που απλώς είναι η δουλειά της να συνδέσει κομμάτια, όπως ακριβώς ο εγκέφαλος σου.
Άρα πρέπει να αφήνουμε πίσω μας πράγματα/καταστάσεις/πρόσωπα;
Ναι, αλλιώς δε θα προχωρήσουμε στη ζωή μας, ερωτικά, φιλικά, επαγγελματικά, προσωπικά. Ασυνείδητα το κάνουμε σε μεγάλο βαθμό, συνειδητά όμως όχι. Και αυτό ακριβώς είναι το θέμα του άρθρου. Όχι η εγγενής και επίμονη προσπάθεια να αφήσουμε κάτι πίσω. Αλλά μια ευγενική παρατήρηση, ηθελημένη.
Μερικές συμβουλές για να ελευθερωθείς από το “αυτό που θες να σε αφήσει”
1. Κάνε λίστες ευγνωμοσύνης καθημερινά
2. Διαλογίσου
3. Κάνε μια προσευχή/πες μερικά affirmations
4. Φρόντισε τον εαυτό σου σωματικά και ψυχικά
Συμπέρασμα
Ίσως τελικά, το καλύτερο παράδειγμα είναι εκείνη η κυρία που αν και με alzheimer, μπαλαρίνα, θυμόταν ακόμα τις κινήσεις του καλύτερου χορού της.
Ίσως τελικά, το καλύτερο παράδειγμα είναι “τα σημάδια μας” ότι παλέψαμε με τους “δαίμονες” μας και νικήσαμε. Και ας έκανε ο εγκέφαλος τα δικά του. Και εμείς τα δικά μας. Γιατί στο τέλος, εγκέφαλος, νους, σώμα και ψυχή είναι ένα πράγμα. Δε συμφωνείς;


